چهارشنبه 29 خرداد 1398
دفتر اندازه گيري و رفتار سنجي سد و نيروگاه
چاپ
جایگاه واحد کنترل در سدها


کنترل رفتار سد، حفاظت، نگهداری و بهره برداری درست نه تنها از لحاظ افزایش عمر طرح و حفظ سرمایه ملی،بلکه از لحاظ ایمنی ، حفظ انسانها و طبیعت پایین دست نیز بسیار با اهمیت است.
لازم به ذکراست هر چند سدی تا کنون در ایران فرو نریخته ، ولی این بدان معنی نیست که نگهداری و کنترل رفتار سدها کاملاً صحیح و ایده آل انجام شده ، بلکه این را ثابت می کند که طراحان ضرایب اطمینان را بالا گرفته و باعث افزایش هزینه سرمایه گذاری اولیه شده اند در حالیکه اگر حفاظت و نگهداری مناسب انجام گیرد انتخاب ضرایب بالاضرورتی نخواهد داشت و هزینه های سرمایه گذاری اولیه کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر از ساخت اولین سد های کشور (گلپایگان،کرج و دز ) عمر خیلی زیادی نگذشته است (حدود 48 سال) تا در مورد عمر مفید آنها اظهار نظر نمود.
از این رو بحث کنترل رفتار،بازدید های فنی و نگهداری و ترمیم بیش از پیش در سدها ضرورت پیدا می کند. کنترل و و دقت در اندازه گیریها قطعاً در نقاط مختلف بدنه سد یکسان نخواهد بود. در بعضی از نقاط بخاطر وضعیت سازه از لحاظ سازه از لحاظ شکل ، نیروهای وارده و یا موارد دیگر بازرسی باید با دقت بیشتری انجام پذیرد. هر گونه خطا یا اشتباهی نتایج و قضاوت نادرست را در پی خواهد داشت لذا تعیین موارد بحرانی و حساس ضرورت پیدا می کند. تمام اندازه گیری ها و کنترل رفتار سد جهت تجزیه و تحلیل و ارزیابی وضعیت سد می باشد لذا بررسی داده ها و حذف موارد اشتباه و غیر نرمال ، یافتن نقص و استنتاج منطقی و تصمیم برای اقدام موثر و تعمیرات هدف اصلی کنترل رفتار ، نگهداری و بهره برداری در سدها می باشد.
پدیده شکست بدنه سد معمولاً با برخی نا هماهنگی ها در رفتار آن آغاز می گردد،بطوریکه در صورت عدم کنترل های دقیق و سیستماتیک ممکن است خسارت جزئی به آسیب های جبران ناپذیر تبدیل شود، بدین منظور از جمله اقداماتی که در کنترل و پایداری سدها ضرورت دارد ، بازرسی پیوسته و مداوم ابزار دقیق منصوبه در بدنه سد می باشد این نظارتها با توجه به رفتار سنجی و ارائه تحلیل صحیح اطلاعات نقش بسیار مهمی در زمینه ایمنی و پایداری سدها ایفا می کند تا بتوان کوچکترین تغییرات در وضعیت سد و تاسیسات وابسته را در مراحل ابتدائی شناسائی کرده و علاج بخشی ویژه ای قبل از اینکه خرابیها و خسارت کوچک فاجعه بیافزاید اعمال نمود. معمولاً خسارت جانی و مالی ناشی از شکسته شدن سدهای بتنی بدلیل داشتن حجم و ارتفاع زیادتر نسبت به سدهای خاکی بیشتر می باشد. بهمین منظور کارشناسان این بخش باید تجربه و اطلاعات مورد نیاز در زمینه رفتارهای عادی و غیر عادی سدها را داشته باشند.
 
شرح عملکرد واحد کنترل پایداری سد دز را می توان به 3 بخش ذیل تقسیم بندی نمود :

• کارهای روتین مربوط به انجام بازرسی ها ، اندازه گیری و قرائت دستگاههای منصوبه در سازه سد و سازه های وابسته
• پردازش و رسم نمودارها ( شامل انجام محاسبات ، بایگانی اطلاعات ...)
• پیگیری و نظارت بر انجام پروژه های مختلف که مرتبط با واحد کنترل پایداری می باشد

بخش اول
کارهای روتین مربوط به انجام بازرسی ها ، اندازه گیری ها و قرائت دستگاهها منصوبه در سازه سد و سازه های وابسته

تشریح عملکرد در بخش اول (روزانه) :

* نمونه برداری از آب دریاچه و اندازه گیری پارامترهای مربوط به کیفیت آب به شرح ذیل :
• اکسیژن محلول در آب
• دمای آب
• هدایت الکتریکی ویژه آب
• شوری آب
• PH آب
* اندازه گیری و قرائت دمای ماکزیمم و مینیمم هوا با استفاده از دماسنج مستقر در تاج سد .
* گرفتن میزان دبی آب ورودی به مخزن و خروجی از مخزن و ارتفاع دریاچه از اتاق فرمان .
* ثبت کلی? اطلاعات ، آمار و قرائتها در فرمهای مخصوص مربوطه و همکاری با اداره پردازش در تدوین اطلاعات فوق و ارسال به اهواز .

بخش دوم

پردازش :
1- ثبت قرائت ها ، انجام محاسبات و بررسی نتایج اطلاعات جهت اطمینان از سلامت رفتار سازه و سازه های جانبی .
2- وارد نمودن تمام اطلاعات خام و نتایج محاسبات در فایلهای EXCEL ( بایگانی نرم افزاری ) و ارسال فایل ها به دفتر مدیریت تعمیرات و پایداری سدها.

بخش سوم

فعالیتهای وپروژه های انجام شده
1- توسعه اتاقهای ستاد و مهمانسرا
2- خط کشی و علامت گذاری و مانع گذاری جاده سد
3-بازسازی و مرمت سیستم بهداشتی تاج سد
4- عملیات اجای محافظ (گارد ریل)جاده کوهستانی سددزبطول 8 کیلومتر
5 - طراحی واجرای سیستم آبرسانی نیروگاه بااستفاده از مخزن و لوله های پلی اتیلن و PVC
6 - ترمیم آسفالت خیابانهای منطقه و جاده دسترسی به نیروگاه
7- تجدید حفاری در زهکشهای قدیم
8- ترمیم و احداث پله های دسترسی به PC 2 و تونل انحرافی و خروجی سرریز ها
9- محوطه سازی درب ورودی دروازه مرکزی
10- اجرای موزاییک کف انبار مرکزی
11- تجدید حفاری زهکشهای والو چمبر
12- پروژه احداث کانال آبرو
13- نصب ترک سنج بر روی ترکهای بدنه پایین دست سد
14- تثبیت و برداشت صخره ریزشی مشرف به تونل نیروگاه
15- ساخت و نصب پلاکهای جدید زهکشهای گالری بدنه سد
16- رنگ آمیزی لوله های آب رسانی و تخلیه درسامپ وگالری174
17- تخریب دیواربلوکی کلیدخانه
18- پروژه مهارتوده سنگ ناپایدار جنب صخره PC 2
19- بتن ریزی ورودی سرریزها
20- تهیه و نصب پلاک کد ارتفاعی نقاط مختلف نیروگاه
21- پروژه نظارت برعملیات بتن ریزی مسیر خروجی درب گالری 182 به سمت پایاب رودخانه
22- پروژه تثبیت صخره PC 2